[:pl]

Oryna Decyk(1), Roman Melnyk(1), Volodymyr Pochmurski(2)
1) Iwano-Frankowski Narodowy Uniwersytet Medyczny, Ukraina
2) Iwano-Frankowskie Centrum Ratownictwa Medycznego i Medycyny Katastrof, Ukraina

Streszczenie

Wstęp: Podstawowym warunkiem integracji europejskiej Ukrainy i skutecznej reformy systemu opieki zdrowotnej jest szybka reorientacja ram prawnych, zgodnie z nowoczesnymi standardami. W tym aspekcie doświadczenie Polski jest bardzo ważne dla Ukrainy.
Cel: Analiza zgodności ukraińskiego ustawodawstwa dotyczącego ratownictwa medycznego z europejskimi standardami stanowi podstawę porównania z ustawodawstwem polskim.
Materiał i metody: Porównano Ustawę Ukrainy „O Medycynie Ratunkowej’’ (2012) i Ustawe PRP „O Państwowym Ratownictwie Medycznym” (2006).
Wyniki: Stwierdzono, że ukraińskie prawodawstwo dotyczące ratownictwa medycznego jest postępowe i na ogół odpowiada współczesnym europejskim standardom.
Wnioski: Niektóre rozbieżności między ukraińską i polską legislacją systemu ratownictwa medycznego mogą zostać zniesione w miarę postępu ogólnoukraińskich integracyjnych procesów z Europą.

Słowa kluczowe:
• ratownictwo medyczne,
• ustawodawstwo na Ukrainie i w Polsce

WSTĘP Ukraina niełatwą drogą dąży do integracji z Europą. Po rozpadzie Związku Radzieckiego Ukraina i Polska startowały z jednakowych pozycji. Przy czym orientacja Polski na proeuropejski kierunek polityki, szybkie przeprowadzenie koniecznych reform, wejście do Unii Europejskiej, przyczyniły się do znacznego postępu i rozwoju państwa. Ukraina, ze względu na znacznie mocniejszy związek z ekonomią ZSRR nieprzerwanie znajdowała się i znajduje w strefie roszczeń Rosyjskiej Federacji co do politycznego i ekonomicznego wpływu. Nie potrafiono w porę przeprowadzić reform, więc postęp europejskiej integracji jest dość trudny. Biorąc pod uwagę, że głównym warunkiem powodzenia jest zgodność przepisów prawnych ze światowymi standardami, doświadczenie Polski jest dla Ukrainy nieocenione. Szczególne miejsce wśród priorytetowych zmian zajmuje reforma systemu ochrony zdrowia, do której najważniejszych zadań należy zapewnienie społeczeństwu równego i powszechnego dostępu do ratownictwa medycznego [1, 2]. Oczywiste jest, że prawo do otrzymania bezpłatnej medycznej pomocy w krytycznych dla życia sytuacjach na całym świecie jest podstawowym prawem każdego człowieka, niezależnie od finansowego statusu [3]. Dlatego celem naszej pracy jest analiza zgodności ukraińskiego ustawodawstwa w zakresie ratownictwa medycznego z europejskimi standardami przez porównanie go z ustawodawstwem polskim.

MATERIAŁ I METODY Praca opiera się na porównaniu Ustawy Ukrainy „O Medycynie Ratunkowej’’ (2012) [4] i Ustawy PRP „O Państwowym Ratownictwie Medycznym” (2006) [5].

WYNIKI I DYSKUSJA Polskie prawo o ratownictwie medycznym zostało ustanowione w 2006 roku. Dla Ukrainy formowanie współczesnego Ratownictwa Medycznego rozpoczęło się od przyjęcia w 2012 roku ustawy „O Medycynie Ratunkowej” jako koniecznego warunku przeprowadzenia Mistrzostw Europy w piłce nożnej „Euro 2012” na terytorium Ukrainy. Dlatego przy opracowaniu i przyjęciu ukraińskiego prawodawstwa były już brane pod uwagę europejskie wymogi dotyczące organizacji ratownictwa medycznego oraz doświadczenia związane z organizacją systemu ratownictwa medycznego w Polsce. W rezultacie większość przepisów ukraińskiego prawa odpowiada współczesnym wymogom ratownictwa medycznego. Absolutnie jednoznaczne w obydwu ustawach stały się definicje terminów: ratownictwo medyczne, system ratownictwa medycznego, jednostka ratownictwa medycznego, oddziały ratownictwa medycznego, pierwsza pomoc, miejsce zdarzenia, krytyczny stan człowieka, wyspecjalizowany transport. Jednak są też pewne różnice. Polskie prawodawstwo określa wymogi kwalifikacyjne wobec lekarzy i pielęgniarek zatrudnionych w ratownictwie medycznym. Obecnie, tak jak na Ukrainie, reguluje to Rozporządzenie Ministra Zdrowia. Natomiast na Ukrainie, ze względu na problemy ze stworzeniem infrastruktury ratownictwa medycznego i konieczności ustalenia norm przybycia karetki na miejsce zdarzenia, wprowadzone zostały pojęcia: „wezwanie pogotowia ratunkowego”, „punkt stałego i tymczasowego bazowania jednostki ratownictwa medycznego”. W ukraińskiej ustawie nie ma definicji „pierwszej pomocy”. Państwowe ratownictwo medyczne jest częścią systemu ochrony zdrowia. W przyszłości, gdy zostanie przyjęty mieszany model organizacji systemu, tak jak w Polsce, ratownicy, którzy nie są lekarzami zostaną włączeni do systemu i wtedy taki termin trzeba będzie wprowadzić. Pod względem etyczno-prawnym zasady funkcjonowania ratownictwa medycznego są podobne i wynikają z prawa każdego człowieka do medycznej pomocy, obowiązku udzielenia pomocy każdej potrzebującej osobie, prawie do korzystania, w razie konieczności, z dóbr innych obywateli do zapewnienia medycznej pomocy. Jednocześnie, w polskim prawie, jest wyraźnie wskazana konieczność wypłacania odszkodowań osobom, dobro których ucierpiało wskutek udzielenia pierwszej pomocy, a także obowiązkowa ochron osób, które udzielają pierwszej pomocy, w razie spowodowania przy tym szkody. Warto zwrócić uwagę na zawarty w polskim prawie obowiązek prowadzenia szkoleń dotyczących udzielania pierwszej pomocy dla uczniów. Zakres programu nauczania wspólnie koordynują Ministerstwo Zdrowia i Ministerstwo Edukacji Narodowej, a w roli nauczycieli występują czynni zawodowo lekarze, pielęgniarki i medyczni pracownicy pogotowia ratunkowego, co nadaje nauczaniu konkretne, praktyczne ukierunkowanie. Obecnie na Ukrainie pierwsza pomoc nie jest wyodrębnionym przedmiotem nauczania, program nauczania zatwierdza jedynie Ministerstwo Oświaty i Nauki, a wykładowcami są zwykli nauczyciele, bez doświadczenia w udzielaniu pierwszej pomocy. Taka teoretyczna nauka nie niesie żadnych praktycznych korzyści. Niestety, pozostałości starej radzieckiej mentalności zachowały się w ukraińskim prawie w postaci zespołowej odpowiedzialności za organizację i niesienie medycznej pomocy. Głównymi organami kierowniczymi systemu ochrony zdrowia na Ukrainie są: Gabinet Ministrów, Ministerstwo Ochrony Zdrowia i regionalne administracje państwowe. Wszyscy są odpowiedzialni, ale nikt konkretny nie ponosi odpowiedzialności, trudno więc znaleźć winowajcę złego funkcjonowania systemu. Natomiast polskie prawo precyzyjnie określa osobistą odpowiedzialność Ministra Zdrowia i wojewody, każdego odpowiednio do ich kompetencji. Problem na Ukrainie stał się szczególnie ważny po wprowadzeniu decentralizacji władzy państwowej. Najbardziej podobne zmiany dotyczące zasad udzielania pierwszej pomocy medycznej zarówno w Polsce, jak i na Ukrainie dotyczą połączenia drobnych stacji, podstacji, punktów przedszpitalnej pomocy medycznej, które stanowiły samodzielne zakłady ochrony zdrowia czy pododdziały zakładów ochrony zdrowia mniejszych jednostek terytorialnych (powiat, rejon) w jeden system, z jednym organem kierowniczym (Centrum) na równi z wielkim administracyjnym rejonem (województwem).

Jednak w strukturze systemu są istotne różnice, wynikające z faktu, że w Polsce ratownictwo medyczne jest częścią ogólnego systemu służb ratunkowych (razem ze Strażą Pożarną, policją, Obroną Narodową itd.), a na Ukrainie jest to oddzielna, samodzielna służba. Odpowiednie centra mają nazwy: Centrum Powiadomienia Ratunkowego (w Polsce od 2013r jako część Systemu Powiadomienia Ratunkowego) i Centrum Ratownictwa Medycznego i Medycyny Katastrof (na Ukrainie). Dlatego też na Ukrainie nie wprowadzono jednego dla całej Europy numeru telefonu dla wszystkich nagłych wypadków – 112, a zostawiono ” medyczny” – 103. W Polsce pracują równocześnie dwa numery 112 i stary 999 (wezwanie karetki pogotowia). Ukraińskie centra zostały stworzone według normy „jeden na rejon (województwo)”, niezależnie od ich wielkości, liczby mieszkańców i obszaru obsługiwania. W Polsce centrów jest nieco więcej niż województw, ich liczbę uzgadnia Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministerstwem Zdrowia, w zależności od sytuacji w województwie. Jednak największym problemem, według nas, jest fakt, że chociaż na Ukrainie stworzenie centrów odbyło się administracyjnie, ich finansowo-techniczne zabezpieczenie dalekie jest od europejskich standartów. Na żadnym z obszarów Ukrainy nie dokończono reformy ratownictwa medycznego (nawet w rejonach: donieckim, dniepropietrowskim, winnickim i mieście Kijowie, gdzie zaakceptowano reformę), nie zakończono tworzenia właściwej służby dyspozytorskiej. Związane jest to z brakiem środków na kosztowne wyposażenie, z koniecznością stworzenia sieci telekomunikacyjnych, programów komputerowych, brakiem środków technicznych. Według obliczeń Iwano-Frankowskiego Centrum Medycyny Ratunkowej i Medycyny Katastrof, na stworzenie pełnowartościowej dyspozytorskiej służby wojewódzkiej potrzebne jest jeszcze 8 milionów hrywien, których nie ma w budżecie państwa. W związku z finansowymi problemami na Ukrainie praktycznie nie ma lotniczych jednostek ratownictwa medycznego. Według analiz Iwano-Frankowskiego Centrum Ratownictwa Medycznego i Medycyny Katastrof oraz Departamentu Ochrony Zdrowia, takie brygady mogłyby znacznie zmniejszyć wydatki na utrzymanie podpunktów ratownictwa medycznego w mało zamieszkałych rejonach, szczególnie górskich wsiach, gdzie zazwyczaj liczba wezwań nie jest duża. Należałoby też skorzystać z polskiego doświadczenia zakładającego czynny udział kierowcy karetki w ratownictwie medycznym. Na Ukrainie kierowca nie jest medykiem i nie uczestniczy w udzielaniu pierwszej pomocy, poza kierowaniem karetką. W Polsce, jak w większości rozwiniętych państw, kierowcą jest osoba z jednostki ratowniczej, a osobny etat tworzony jest tylko wtedy, kiedy nikt z jednostki nie ma prawa jazdy kategorii B. Na Ukrainie nie ma prawnych podstaw do zatrudniania felczerów (odpowiednik pomocnika lekarza w państwach zachodnich) jako kierowców karetek pogotowia. Na Ukrainie i w Polsce normy przybycia ambulansu na miejsce wypadku w zdarzeniach nagłych są zbliżone. Jednak na Ukrainie nie są one regulowane obowiązującym prawem, jedynie Uchwałą Gabinetu Ministrów. Realizację utrudnia zły stan dróg i nieuregulowany ruch drogowy w miastach. Dlatego w postanowieniu zaznaczono, że normy czasowe, z uwzględnieniem warunków meteorologicznych, sezonowych i sytuacji epidemiologicznej oraz stanu dróg, mogą być przekroczone, ale wynoszą nie więcej niż 10 minut. Na Ukrainie wyróżnia się pojęcia „nagłe i nienagłe wezwania”. Przez długi czas jednostki pogotowia ratunkowego pełniły funkcje przewożenia chorych, obsługiwały wezwania do przewlekle chorych (do chorych onkologicznych, w celu obniżenia ciśnienia itd). Liczba takich wezwań dochodziła do 30−50%. Dla racjonalizacji kosztów konieczne jest rozdzielenie natychmiastowej i nienatychmiastowej pomocy. Jednostki pogotowia ratunkowego (udzielające pomocy w nagłych przypadkach), które stanowi podstawę przedszpitalnego systemu ratownictwa medycznego, wymagają lepszego wyposażenia i odpowiednio wyszkolonych kadr. W pozostałych przypadkach pomocy mogą udzielać albo specjalne ambulanse ratownictwa medycznego (wtedy czas dojazdu przedłuża się do 1 godziny) albo pracownicy zakładów podstawowej opieki zdrowotnej. Jednak ten problem został rozwiązany z powodu braku zasobów pieniężnych poprzez wyposażenie w karetki placówek medycznych, niekompletną reformę ratownictwa medycznego, brak szczegółowych standardów udzielania nagłej i nienagłej pomocy. Biorąc pod uwagę różne koncepcje i podejścia do finansowania systemów ochrony zdrowia Polski i Ukrainy, zrozumiałe jest, że zapłata za usługi ratownictwa medycznego jest zróżnicowana. Na Ukrainie wszystkie etapy przedszpitalne i szpitalne finansowane są z zasobów budżetowych różnych poziomów administracji, a w Polsce zadania zespołów ratownictwa medycznego, z wyłączeniem lotniczych zespołów ratownictwa medycznego, są finansowane z budżetu państwa z części, których dysponentami są poszczególni wojewodowie. Działalność lotniczych zespołów ratownictwa medycznego jest finansowana z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia. Świadczenia opieki zdrowotnej udzielane przez szpitalne oddziały ratunkowe finansowane są ze środków publicznych, w ramach środków określonych w planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia. Działalność Systemu Ratownictwa Medycznego realizowana jest na drodze wzajemnych umów między stronami. Można zauważyć, że w ukraińskim ustawodawstwie uwzględniona jest większość kluczowych nowoczesnych zasad organizacji ratownictwa medycznego i rozpoczęto przeprowadzanie odpowiednich reform w całym państwie. Ich pierwsze rezultaty i nowe polityczne warunki, jakie określone są wojennymi działaniami na wschodzie Ukrainy, wymagają dalszego udoskonalania systemu. Należy zaznaczyć, że ze strony polskich kolegów, ukraińscy lekarze i politycy mają ciągłe wsparcie i pomoc w zakresie ochrony zdrowia. W szczególności Iwano-Frankowskie Centrum Ratownictwa Medycznego i Medycyny Katastrof dzięki wzajemnej współpracy mogło wyszkolić personel zgodnie z europejskimi standardami udzielania pierwszej pomocy. Na dzień dzisiejszy polscy koledzy wyszkolili 13 instruktorów według podstawowych i udoskonalonych wymogów krążeniowo-oddechowej reanimacji, a także 6 dyspozytorów. Wszyscy pracują teraz jako trenerzy pozostałego personelu Iwano-Frankowskiego Centrum Ratownictwa Medycznego i Medycyny Katastrof, część z nich bierze udział w międzynarodowych konkursach jednostek ratownictwa medycznego. Nie mniej ważną jest pomoc w materialno-technicznym wyposażeniu Centrum, które dzięki dobroczynnej pomocy polskich kolegów otrzymało 7 współczesnych ambulansów, wyposażenie centrum instruktażu (z nowoczesnym manekinem), które teraz działa w ramach codziennego szkolenia personelu pogotowia ratunkowego, prowadząc szkolenia uzupełniające dla lekarzy innych specjalizacji, studentów uniwersytetu medycznego itd. We współczesnych warunkach centrum treningowe przygotowuje wolontariuszy dla antyterorystycznej operacji (ATO) – to jeszcze jeden ważny rezultat ścisłej współpracy z polskimi kolegami. W wrześniu 2014 roku w Iwano-Frankowsku odbyła się pierwsza wspólna ukraińsko-polska naukowo-praktyczna konferencja z ratownictwa medycznego, a w październiku 2015 roku – druga w Ubliku, polska. Obecnie trwają rozmowy wstępne między Ukrainą, Polską, a Czechami na temat o stworzenia Lotniczej Ratunkowej Służbie na obszarze Iwano-Frankowska.

Wnioski

  1. W dużej mierze ukraińskie prawodawstwo w temacie ratownictwa medycznego jest postępowe i odpowiada współczesnym europejskim standardom.
  2. Przedstawione rozbieżności między ukraińską i polską legislacją systemu ratownictwa medycznego mogą zostać zlikwidowane w miarę ogólnoukraińskich integracyjnych procesów z Europą, przezwyciężenia ekonomicznego kryzysu i wojskowych działań na wschodzie Ukrainy, decentralizacji władzy państwowej, reformy lokalnego samorządu, wprowadzenia racjonalnych mechanizmów finansowania.

PIŚMIENNICTWO

  1. Lechan V., Slabkiy G., and Shevchenko M. [Strategy of health care system development: Ukrainian dimension]. Ukraine. Health of the Nation. 2010;13(1):5-23. (in Ukrainian).
  2. National Health Reform Strategy for Ukraine 2015-2020. Kyiv. 2015: 41. Access: http://healthsag.org.ua/wp-content/ uploads/2015/03/Strategiya_Engl_for_inet.pdf.
  3. Sherry A. Glied. Health Care Financing, Efficiency, and Equity. National Bureau of Economic Research. 2008: 36. Access: http://www.nber.org/papers/w13881.pdf.
  4. Law of Ukraine from 05.07.2012 № 5081-VІ [On emergency medical care]. Bulletin of Verkhovna Rada. 2013;30: 340. (in Ukrainian).
  5. Law of Poland Republic from 08.09.2006 [On rescue emergency care]. (in Polish).

[:en]

LEGAL BASIS OF EMERGENCY MEDICAL CARE IN UKRAINE  AND POLAND: SIMILARITIES AND DIFFERENCES

Oryna Detsyk1, Roman Melnyk1, Volodymyr Pochmurski2

1Ivano-Frankivsk National Medical University, Ukraine

2Ivano-Frankivsk Regional Center of Emergency and Disaster Medicine, Ukraine

Abstract

Introduction: The main condition for Ukraine’s European integration and successful health care reform is the rapid reorientation of the legal framework in line with modern standards. The experience of Poland, which started in similar economic conditions, is important to Ukraine.

The aim: To examine the level of compliance of Ukrainian legislation on emergency medical care to European standards by comparing it with the Polish one.

Materials and methods: The study was based on a comparison of two key documents: the Law of Ukraine “On emergency medical care” (2012) and the Law of PR “On rescue emergency care” (2006).  Results: There were established that Ukrainian legislation on emergency medical care is progressive and generally corresponds to modern European standards.

Conclusion: Installed some differences between Ukrainian and Polish legal system on EMC should be eliminated as the nationwide process of further integration into the European space.

Key words: • emergency medical care, • Ukrainian and Polish legislation

INTRODUCTION Ukraine has a difficult way to Europe. After the collapse of the USSR Ukraine and Poland were at approximately the same initial positions. However, a Poland`s clear reference to European vector in policy, the rapid introduction of necessary reforms and EU accession led to significant progress and development. Ukraine, despite the fact that was much deeper integrated into the economy of the USSR, always was and is in the area of   Russia claims the political and economic impact and failed to carry out timely reforms, is difficult and tragic, but steadily moving toward European integration. Given that the main condition of success in this area is the legal framework compliance with international standards, Polish experience for Ukraine is invaluable. The special place among the priority changes belongs to health reform, one of the main tasks of whom is to ensure fair and equal public access to emergency medical care (EMC) [1, 2]. After all, it is common that the provision of critical health care treatment is often regarded as a basic human right, regardless of whether the individual has the means to pay [3]. That’s why almost in the all countries in the world health care professionals are bound by law and their oaths of service to provide lifesaving treatment. The aim of research: to examine the level of compliance of Ukrainian legislation on EMC to European standards by comparing it with the Polish one.

MATERIALS AND METHODS The study was based on a comparison of two key documents: the Law of Ukraine “On emergency medical care” (2012) [] and the Law of Poland Republic “On rescue emergency care” (2006).

RESULTS AND DISCUSSION Polish law on EMC was adopted in 2006. For Ukraine the formation of modern emergency medical services began with the adoption in 2012 the Law of Ukraine “On emergency medical care” as a mandatory condition carrying out the football championship “Euro 2012”. Therefore, the development and adoption of Ukrainian legislation have already been taken into account European requirements to EMC, including experience its establishment in Poland. As a result, most provisions of Ukrainian law meet modern notions of EMC. So, quite clearly both laws were definitions: emergency medical care, EMC system, EMC squad, emergency inpatient department, under medical care, the scene, urgent condition, and specialized medical transport. However, there are some differences regarding the some terms in the law. Thus Polish law determines qualification requirements for the doctor and nurse in EMC system, while in Ukraine it is regulated by the sub-documents (order of the Ministry of Health). The hardships with the creation of the EMC network in Ukraine and the need for standardization of ambulance arrival to the scene induce the introducing following terms in the Ukrainian Law: “call EMC”, “the permanent and temporary subdivision of EMC squads”. There is no in Ukrainian law the definition of “first aid” because its emergency medical services (EMS) are yet fully inscribed only in the health care system. But further, if mixed model of EMS will be adopted, where the system include nonmedical rescuers, obviously such a term should be made. Block of common ethical and legal aspects were similar in both Laws, especially concerning  basic principles of EMC arising from the universal human right on EMC and ought of everybody to provide first aid, the right to use the somebodies property if necessary for EMC supplying or patient transportation. However, the Polish law is clearly defined need for compensation by the state losses of others whose property is affected by the provision of first aid, as well as obligatory insurance of EMC providers in the event of damage during EMC supplying. Also the duty of teaching pupils in first aid is attracted in the Polish law. This framework curriculum jointly agree the Ministry of Health and Ministry of Education and Upbringing of the Republic of Poland, as well as teachers involved doctors, nurses and health workers EMC system that provides clear practical training areas. While in Ukraine, first aid included in the curricula of the subject „Health Basic” approved only by Ministry of Education and taught by teachers of secondary schools, i.e. with no experience in first aid, and thus such training is mainly theoretical and gives no practical benefit. Unfortunately, the remnants of the old Soviet mentality reflected in Ukrainian law and the position of collective responsibility for the organization of EMC providing. The Cabinet of Ministers, Ministry of Health, regional administrations are declared as the main management subjects of the EMC system in Ukraine. Clearly, when everyone and no one specifically is responsible for some issues there is difficult to find the real culprit of shortcomings in work. However, Polish law clearly establishes the personal responsibility of the Minister of Health and the governor, each according to his competence. This is especially relevant experience in order of introduction in Ukraine the legislation on decentralization of state power. Most similar feature in reform of EMC in Poland and Ukraine was the consolidation of small stations, substations, pre-hospital EMC units,  that were separate health care facilities or ones` units on small administrative-territorial levels (district, rayon), in the only system with a single management body (Center) at a large administrative regions of the country (oblasts). However, there are some differences in the structure of the system due to the fact that in Poland EMC is part of the total rescuer system (including firefighters, police, defense, etc.) and in Ukraine – is a separate independent service. Appropriate management centers are called the Rescue Center (Poland) and the Center of Emergency Medical Care and Disaster Medicine (EMC and DM Centre, Ukraine). For the same reasons in Ukraine there is not implemented a only for the European telephone number for all emergencies – 112, and remained purely medical – 103. In Poland, there are two parallel numbers – 112 and old 999 (calling emergency medical service). Ukrainian Centers were created on the principle of “one on the region”, regardless of its size, population and range of service. In Poland number of Centers are more than regions, as the number of centers determined by the Ministry of Internal Affairs in consultation with Ministry of Health, depending on the situation in the province. However, the biggest problem in this aspect, in our view, is that in Ukraine the creating of Centers have completed, but its material resources provision is far to the content standard yet. In particular, in no region of Ukraine, even in the pilot (Donetsk, Dnipropetrovsk, Vinnytsia region and m. Kyiv) where reform of emergency and primary health care was worked out, appropriate dispatching service is incomplete. This is due to lack of funds for expensive equipment, especially for telecommunications networks, software, hardware etc. Thus, according to Ivano-Frankivsk EMC and DM Centre calculation the creating a complete dispatch service needs near 8 million UAH, which aren’t in the regional budget in today’s crisis and war years. In connection with these same financial problems in Ukraine almost there are no helicopter emergency medical services (HEMS). Although, according to Ivano-Frankivsk EMC and DM Centre and Health Department of IvanoFrankivsk Regional State Administration opinion such squad could significantly reduce the cost of maintaining EMC units in some sparsely settled (e. g. mountainous) districts, where typically there is a small number of calls. It should also adopt Polish experience of ambulance driver involvement in EMC. In Ukraine, traditionally the driver is no medic and don’t take part, except vehicles driving, in the providing of emergency care. In our opinion, it is the ordinary waste. In Poland, as in most developed countries, the driver is someone among the team, and individual position entered when no one has a driver’s license of class B. In Ukraine, unfortunately, there is no legal basis for the use of paramedics as the driver of emergency medical care. The norms of ambulance arrival to the emergency scene are quite similar in Poland and Ukraine. However, in Ukraine they are not spelled out in the Law but in the Cabinet of Ministers Resolution. Their implementation is complicated by the poor condition of roads and unregulated traffic in cities. Therefore, the Resolution stated that these norms taking into account the meteorological conditions, seasonal features, epidemiological situation and road conditions may be exceeded, but not more than 10 minutes. In addition, in Ukraine the concept of emergency and non-emergency calls is divided. For a long time Ukrainian ambulance service performed improper function – to service calls to chronic patients (to cancer patients, for removal of hypertensive crises, etc.). The proportion of such calls reached 30−50%. It is clear that in order of increasing health system efficiency there is a need to address this issue and to share emergency and non-emergency medical care. Emergency ambulances, which actually form the basis of prehospital EMC, require better equipment and accordingly educated personnel. Non-emergency medical care can be provided either by special ambulances in EMC system (then arrival time extended to 1 hour), or by the primary health care settings. However, this problem in Ukraine has not yet found the final solution due to lack of resources for proper transport equipment of health facilities, incomplete formation and reorganization of primary care, the lack of clear standards for providing this type of care. Due to different concepts and approaches to financing health systems in Poland and Ukraine, it is clear that the payment of EMC service is also different. In Ukraine prehospital and inpatient parts of EMS both are financed by budgets of different levels, while in Poland there is clear differentiation. The ambulances financed from the state budgets in part of governor responsibility, except aircraft that are within the purview of the Minister of Health. The inpatient emergency departments financed from the National Health Fund of obligatory medical insurance. The relationship between EMC providers in Poland are regulated through agreements. As we see, the Ukrainian legislation complied with most of the key principles of modern EMC and related reform started in the whole country. Its first results and new political circumstances caused by the hostilities in the east of Ukraine require further improvement of the EMC organization. It should be noted that the Ukrainian doctors and health policymakers have constant support and assistance from Polish colleagues. In particular, Ivano-Frankivsk region, through established cooperation, could (and in our view it is the most important) train out personnel in accordance with European standards of EMC. For today the Polish colleagues trained near 30 instructors at basic and advanced protocols of cardiopulmonary resuscitation, and few dispatchers. Most of them now work as coaches for the rest staff of IvanoFrankivsk EMC and DM Centre, and part of them take part in international competitions of EMC teams as judges. There were no less important the help in the logistics of Center. Received as a charity of polish colleagues several ambulances and modern equipment for training center (including modern mannequins), is deployed at the EMC and DM Center. One constantly works in daily training of staff, as well in thematic improvement of doctors of other specialties and students of medical university. Nowadays this training center prepares volunteers for the ATO (zone of anti-terrorist operations) and this is another important result of close cooperation with Polish colleagues. In September 2014 in Ivano-Frankivsk Ukrainian-Polish Scientific Conference of EMC took place, and in October 2015 the second such conference was in Ublik (Poland). Currently there are negotiations between Ukraine, Poland and Czech Republic to create HEMS in Ivano-Frankivsk region. CONCLUSIONS 1. There were established that Ukrainian legislation on emergency medical care is progressive and generally corresponds to modern European standards.2. Installed some differences between Ukrainian and Polish legal system on EMC should be eliminated as the nationwide process of further integration into the European space, overcoming the economic crisis and hostilities in eastern Ukraine, decentralization of public administration, local government reform, the introduction of sustainable financing mechanisms.

REFERENCES

  1. Lechan V., Slabkiy G., and Shevchenko M. [Strategy of health care system development: Ukrainian dimension]. Ukraine. Health of the Nation. 2010;13(1):5-23. (in Ukrainian).
  2. National Health Reform Strategy for Ukraine 2015-2020. Kyiv. 2015: 41. Access: http://healthsag.org.ua/wp-content/ uploads/2015/03/Strategiya_Engl_for_inet.pdf.
  3. Sherry A. Glied. Health Care Financing, Efficiency, and Equity. National Bureau of Economic Research. 2008: 36. Access: http://www.nber.org/papers/w13881.pdf.
  4. Law of Ukraine from 05.07.2012 № 5081-VІ [On emergency medical care]. Bulletin of Verkhovna Rada. 2013;30: 340. (in Ukrainian).

5. Law of Poland Republic from 08.09.2006 [On rescue emergency care]. (in Polish)

[:]